| VITAMINLER |
| D VITAMINI |
| CALCIDIOL-CALCITRIOL |
| Genel | D Vitamini, yagda çözünen bir grup vitaminin genel adi olup tek bir bilesik degildir. | |
|
| | Agiz sagligi : | |
| | D vitamini periodontalrahatsizlikta kalsiyumdan yararlanmayi arttirarak alveolar kemik kaybi | |
| | hizini yavaslatir. | |
| | D Vitamini, kalsiyumun dislerle birlesimini kolaylastirarak dis kayiplarini önler. | |
| | D Vitamini, dis çürümelerini önler. | |
| | Deri : | |
| | D Vitamini, cilde merhem olarak sürüldügünde psoriasis ( sedef ) hastaliginda lezyonlaRDA belirgin | |
| | bir iyilesme görülür. | |
| | D vitaminin psoriasis( sedef ) hastaligindaki en etkin formu calcitriol dur. | |
| | psoriasis hastalarinda vücut yapimi calcitriol seviyeleriçok düsük bulunmustur. | |
| | Immün sistem : | |
| | D vitamini otoimmünhastaliklari önlemeye yardimci olur. Bagisikligi arttirir. | |
| | D vitamini otoimmünhastalik Lupus Erythematosus u baskilar ve önlemeye yardimci olur. | |
| | D vitamini otoimmünhastalik Polymyalgia Rheumatica u baskilar ve önlemeye yardimci olur. | |
| | D vitamini, bazi kanser türlerini önlemeye yardim eder bazilarini da iyilestirir. | |
| | D3 vitamini, özellikle gögüs kanserinde apoptosis i uyararak yardimci olur. | |
| | D vitamini eksikliginde gögüs kanseri olusabilir. | |
| | D vitamini eksikliginde kolon kanseri olusabilir. Serum D vitamin seviyeleri yüksek kisilere göre | |
| | düsük D seviyeli sahislaRDA barsak kanseri olusma riski 4-5 kere daha fazladir. | |
| | D vitamininin D3 ve calcitriol tipi gliomas kanserinde apoptosisi tetikler. | |
| | D vitamini böbrek kanserini önlemeye yardimci olur. | |
| | D3 vitamini, löseminin promyelocytic tipini önlemede yardimci olur. | |
| | D3 vitamini, karaciger kanser hücrelerinin hizli çogalmasini engeller. | |
| | D3 vitamini, melanoma hücrelerinin hizli çogalmasini engeller. | |
| | D vitamini yumurtalik kanserini önlemeye yardimci olur. | |
| | D vitamininin calcitriol tipi prostat kanserini önlemeye yardimci olur. Prostat kanserli hastalaRDA | |
| | D vitamin seviyeleri genellikle düsük bulunur. | |
| | Prostat kanserli hastalaRDA günlük alinan 3000-4000 IU D3 vitamini prostat kanserli hücreleri | |
| | normal hücrelerden ayirir. D3 vitamini androjen-bagimsiz prostat kanser hücrelerini direk olarak | |
| | öldürür ve prostat spesifik antijenlerdeki artisi da geciktirir. | |
| | D vitamini immünsistemin bazi fonksiyonlarini gelistirir. | |
| | D vitamini macrophages larin aktivitesini uyarir. | |
| | D vitamini monosit lerin üretimini kolaylastirir. | |
| | D vitamininin D3 formu baskilanmis NK Lenfositleri aktive eder. Normal durumda NK lenfositler | |
| | üzerinde bir etkisi yoktur. | |
| | D vitamini tüberkülozla savasanmacrophageslarin aktivitesini uyararak tüberküloza karsi direnci | |
| | arttirir. | |
| | Iskelet kas sistemi : | |
| | D vitamini ankylosing spondylitis in iyilestirilmesinde faydalidir. ankylosing spondylitis hastalarinda | |
| | osteoporosis riskini azaltir. Hastalar çesitli D vitamini metabolitlerinin düsük seviyelerine sahiptir. | |
| | D vitamini eksikliginde artralji olusabilir. | |
| | D vitamini kalsiyum/fosfor oranini ayarlayarak ve osteoblastlari aktive ederek kemiklerin büyüme ve | |
| | olusumunu aktive eder. Kalsiyum ve fosforun emilimi ve kullanimi için gereklidir. | |
| | D vitamini kalsiyum/fosfor oranini ayarlayarak ve osteoblastlari aktive ederek kemik kiriklarinin | |
| | iyilesmesini hizlandirir. | |
| | D vitamini eksikliginde kas agrilari olusabilir. | |
| | D vitamini yasli insanlaRDA kas dayanimini arttirir. | |
| | D vitamini eksikliginde kas zayiflamasi olusabilir. | |
| | D vitamini ( 1000 I.U/gün ) muscular dystrophy yi önlemeye yardimci olur ve ilerlemesini geciktirir. | |
| | D vitamini osteoartrit i önlemeye yardimci olur. osteoartrit li hastalar en düsük D vitamini | |
| | seviyelerine sahiptirler. | |
| | D vitamininin D3 formu, osteoblastlari aktive eder ve D3 vitamininin aktifmetaboliti calcitriol | |
| | osteoblastlarin osteocalcin üretimini arttirir. | |
| | D vitamini osteomalasivericketshastaligini önler ve iyilestirir. | |
| | Doktorlar osteomalasi ve rickets hastaliginda D vitamininin D2 formundan günlük 5000-50000 IU | |
| | (125-1250 mcg) tavsiye ederler. | |
| | D vitamini osteoporosishastaligini önleme ve iyilestirmede etkindir. Kalsiyum/fosfor oranini | |
| | ayarlayarak, osteoblastlari aktive ederek ve osteocalsin in fonksiyonunu etkinlestirerek yararli olur. | |
| | D vitamini eksikliginde rheumatoid arterit meydana gelebilir. | |
| | D vitamini karaciger ve böbrekte, aktif formuna dönüstürüldügünden bu organlari hasta kisiler | |
| | osteoporoz hastaligi açisindan risk altindadirlar. | |
| | Kalp dolasim sistemi : | |
| | Atherosclerosis i önlemeye yardimci olur. Damarlar yerine kemikteki kalsiyum kaybini uyararak | |
| | yararli olur. Özellikle osteoporosis de eriyerek incelen kamiklerden gelen kalsiyum, damarlaRDA | |
| | birikerek plaklar olusturur. Bu sistemin mekanizmasi izah edilebilmis degildir. | |
| | Kulaklar - Isitme : | |
| | D vitamini eksikligi , kulak kemiklerinde kalsiyum kaybina sebep olabildiginden D vitamini takviyesi, | |
| | sagirligin bazi durumlarinda isitme özelliklerini gelistirebilir. | |
| | Otosclerosis hastalarinin % 20 sinde anormal D vitamini eksikligi bulunmustur. Günlük 500-1000 IU | |
| | D vitamini takviyesi, kalsiyum tamamlayicilari ile birlikte kombine edildiginde isitmede epeyce bir | |
| | gelisme olur. Otosclerosishastaliginin altinda D vitamini eksikliginin yattigi zannedilmektedir. | |
| | Metabolizma : | |
| | D vitamininin çocukluk döneminde günlük 2000 I.U alimi ileriki yaslaRDA diabetes mellitus-1 | |
| | hastaligini engellemede yardimci olur. | |
| | D vitamini eksikliginin diabetes mellitus-2 hastaligiyla baglantisi olabilir. | |
| | D vitamini eksikligi neticesindeyorgunlukortaya çikabilir. | |
| | Doktorlar Hypoparathyroidism den etkilenmis insanlara günlük 50.000-200.000 IU=1.250-5.000 mcg | |
| | D vitamini salik verirler. | |
| | D vitamini insülin direnciniönlemeye yardimci olur. | |
| | D vitamini adipose dokusununleptin salgilamasini engelleyerek obezite yi önlemeye yardimci olur. | |
| | D vitamini eksikligi neticesindethyroiditisortaya çikabilir. | |
| | Seksüel sistem : | |
| | D vitamini eksikligi neticesinde diside kisirlik ortaya çikabilir. | |
| | D vitamini kalsiyumla birlikte polisistik yumurtalik sendromunun iyilesmesinde yararli olur. | |
| | D vitamini kalsiyum ve magnezyumla birlikte pre-menstrual syndrome un bazi durumlarini | |
| | tamamen elimine eder. | |
| | D vitamini prostatitis i önlemede yardimci olur. | |
| | Sindirim sistemi : | |
| | Bir çok kolik rahatsizligi çeken hastada D vitamini eksikligi tesbit edilmis olup takviye D vitamini | |
| | tamamlayicisi almak faydali olur. | |
| | Crohn hastaligiçeken kisilerde D vitamini eksikligi tesbit edilmis olup takviye D vitamini Crohn | |
| | hastaligi semptomlarini azaltir. | |
| | Sinir sistemi : | |
| | D vitamini eksikligi neticesinde depresyon ortaya çikabilir. | |
| | D vitamini kalsiyum ile birlikte tüketildiginde bazi hastalaRDA migrene iyi gelebilir. | |
| | D vitamini eksikligi (özellikle ergenlik döneminde) multiple skleroz a sebep olabilir. Alinacak olan | |
| | tamamlayici D vitamini bu hastalikta iyilesmeler yapabilir. | |
| | D vitaminicalcitriol e dönüstükden sonra, Parkinson olusturabilen 6-hidroksidopaminin nörotoksik | |
| | etkilerini engelleyerek Parkinson hastaligini önlemeye yardimci olur. | |
| | Mevsimsel depresyon hastalarinda günlük 400-800 I.U D vitamini ruhsal iyilesmeler saglar. | |
| | Spinal cordu hasarli hastalaRDA D vitamini seviyeleri çok düsük olup tamamlayici D almalidirlar. | |
| | Hamilelik sirasinda çok düsük D vitamin seviyesi yavruda sizofreni riskini arttirir. | |
| | Solunum sistemi : | |
| | D vitamini astimi hafifletir. | |
| | Yaslanma prosesi : | |
| | Yas ilerledikçe buna paralel olarak D vitamini seviyeleri azalir. Serum D vitamini seviyeleri | |
| | % 50 kadar düsebilir. | |
| | | |
| Biyolojik Etkinlikleri | Absorpsiyon : | |
| | Ince barsak : D vitamini, oral olarak alindiginda ince barsagin ileum bölümünde safra asidi yardimiyla | |
| | diger diyetsel yaglarla birlikte absorplanir. | |
| | Cilt :Topikal olarak sürüldügünde deri yolu ile absorplanir. | |
| | | |
| Diyetsel Kaynaklari | Verilen rakamlarmcgcinsinden olup100 gr lik porsiyondaki vitamin miktarini gösterir. | |
| | Bitkiler | |
| | Feslegen | |
| | Deniz ürünleri | |
| | Kalkan | Somon |
| | Karides | Ton |
| | Ringa | Tuna |
| | Ringa (tütsülenmis) | Uskumru |
| | Sardunya | |
| | Diyetsel yaglar | |
| | Halibut karaciger yagi | Morina karaciger yagi |
| | Etler | |
| | Ciger | Sigir |
| | Süt ürünleri | |
| | Peynir | Süt |
| | Krema | Tereyag |
| | Tohumlar | |
| | Ay çekirdegi | |
| | Yumurtalar | |
| | Yumurta sarisi | |
| Iltihapsal Olmayan | | |
| Diyetsel Kaynaklari | Baliklar- Feslegen-Süt-Peynir-Yulaf | |
| | | |
| Diger Bitkisel kaynaklar | Yulaf | |
| | | |
| Bulunus Sekilleri | D2 Vitamini :Ergocalciferol | |
| | D3 Vitamini :Cholecalciferol | |
| | | |
| Ticari Ürünler | Oral tekli D Vitaminleri : | |
| | 400 IU Vitamin D2 tabletleri | |
| | 400 IU - 1.000 IU Vitamin D3 kapsülleri | |
| | 1.000 IU Vitamin D2 yumusak jel kapsülleri | |
| | Vitamin D3 tozu (yanliz USA da) | |
| | Oral farmasotik D Vitaminleri : | |
| | Reçete ile satilan 10000 IU(250 mcg) D2 ihtiva eden Ostelin ve 50000 IU ihtiva eden Dristol adli ilaçlar. | |
| | Oral formüller : | |
| | D vitamini bir çok vitamin komplekslerinde bulunur. | |
| | D vitamini cod karaciger yagi ve halibut karaciger yagi ürünlerinin aktif maddesidir. | |
| | Topikal ürünler : | |
| | D vitamini bazi deri kremlerinin aktif maddesidir. | |
| | Tüketici alternatifleri : | |
| | D vitamini günes isiginin UV radyasyonu sayesinde vücutta kolayca üretilir. Yüz, kol ve bacaklarin | |
| | 15-30 dakika güneste kalmasi RDA nin günlük D vitamin gereksinimini karsilar. | |
| | | |
| Tamamlayici dozlar | GENEL DÜSÜNCELER | |
| | Normal Günlük gereksinimler | |
| | 1 mcg vitamin D2 = 40 IU D vitamini aktivitesi | |
| | 1 mcg vitamin D3 = 40 IU D vitamini aktivitesi | |
| | 50 yasin altindaki yetiskinler için günlük ihtiyaç, RDA 5 mcg ( 200 IU ) | |
| | 51-70 yasdaki yetiskinler için günlük ihtiyaç, RDA 10 mcg ( 400 IU ) | |
| | 70 yas üstü için ise günlük ihtiyaç, RDA 15 mcg ( 600 IU ) | |
| | Bazi uzmanlara göre ise bu miktarlar çok düsük kabul edilmektedir. Menopoz öncesi kadinlaRDA | |
| | 400 IU osteporoz dan korunma için yetersiz olup yasli kadinlaRDA eger diyetsel kalsiyum alimlari da | |
| | düsükse 800 IU günlük D vitaminine ve tamamlayici kalsiyuma ihtiyaçlari vardir. | |
| | Tedavi dozlari | |
| | Genel olarak yetiskinler için ihtiyaç, 10 mcg (400 IU )dir. | |
| | Optimum günlük besinsel ihtiyaç (ODA ) günlük 200-1000 IU ( 5-25 mcg ) dir. | |
| | Prostat kanserinin iyilestirilmesinde, Amerikan Life Extension Foundation vitamin D nin D3 formundan | |
| | günlük 3000-4000 IU tavsiye etmektedir. | |
| | Doktorlar rickets veya osteomalasi hastaliginda günde 5000-50000 IU (125-1250 mcg ) D vitamininin | |
| | D2 formunu salik vermektedirler. | |
| | Doktorlar Hypoparathyroidism hastaliginda günde 50000-200000 IU (1250-5000 mcg ) D vitamininin | |
| | D2 formunu salik vermektedirler. | |
| | Toksikligi | |
| | Eskiden D3 vitamininin günlük 1000 Iu dan fazla aliminin zararli olduguna inanilirdi. Bugün bu | |
| | düsüncenin yanlis oldugu kanitlanmistir. | |
| | Yapilan bir çalismada günlük 4000 IU D3 vitamininin emniyetli oldugu ve serum kalsiyum seviyelerini | |
| | arttirmadigi tesbit edilmistir. | |
| | Yapilan diger bir çalismada günlük 10000 IU D3 vitamininin ters etkilerinin olmadigi ve 40000 IU ya | |
| | kadar da kalsifikasyona sebebiyet vermedigi bulunmustur. | |
| | Tek doz 25000 mcg (1000000 IU)D2 vitamininin her hangi bir yan etkisi gözükmemistir. Ancak uzun | |
| | dönem 2500-3750 mcg (100000-150000 IU)D2 vitamini bir çok insanda toksik etkiler yaratabilir. | |
| | ÇocuklaRDA 1000 mcg(40000 IU) D2 vitamini veya daha fazlasiuzun dönem kullanimlaRDA toksik | |
| | etkiler yaratabilir. | |
| Negatif etkileyenler | | |
| | Farmasotik ilaçlar : | |
| | Farmasotik antiasitlerD vitamininin absorpsiyonunu azaltir. | |
| | Cholestyramine, D vitamininin barsaklaRDAki absorsiyonunu engeller. | |
| | Colestipol, D vitamininin barsaklaRDAki absorsiyonunu engeller. | |
| | Cimetidine, D vitamininin tüketilmesine sebep olur. | |
| | Rifampin D vitamininin tüketilmesine sebep olur. | |
| | Karbonhidratlar : | |
| | Chitosan, D vitamininin absorpsiyonu azaltir. | |
| | Keyif vericiler : | |
| | Alkol, D vitamininin tüketilmesine sebep olur. | |
| | Kisisel bakim ürünleri : | |
| | Günes isigi UV filtreleri, UV-B radyasyonunun deri tarafindan absorpsiyonunu engellediginden | |
| | dolayli olarak vücutta D vitamini üretilmesini de engeller. | |
| | Düzenli koruyucu kullanimi vücut D vitamini seviyelerini % 50 kadar azaltir. | |
| | Metabolizma : | |
| | obezite, D vitamininin üretimini azaltir. Neticede D vitamini eksikligi artar. | |
| | Mineraller : | |
| | Mineral yaglar barsakta D vitaminine baglanarak onun absorplanmasini zayiflatirlar. | |
| | Asiri fosfor tüketimi D vitamininin vücutta aktif formuna dönüsmesini engeller. | |
| | Vitaminler : | |
| | A vitamini,D vitamininin bir fonksiyonuna karsi gelir. Özellikle D2 vitamininin kemiklerin kalsiyum | |
| | seviyelerini arttirma yetenegini zayiflatir. | |
| | Yararli ilaçlar : | |
| | Dilantin D vitamininin absorpsiyonuna karsi koyar. | |
| | Yaslanma prosesi : | |
| | Yaslanma ile paralel olarak D vitamini absorpsiyonu da azalir. | |
| | Deride UV isinin etkisiyle 7-dehydrocholesterol dan D vitamini olusturulmasi da yaslandikça azalir. | |
| | Yiyecek proseseleri : | |
| | Olestra baglanir ve D vitamininin absorpsiyonunu engeller. | |
| Negatif etkileri | | |
| | Iskelet kas sistemi : | |
| | Asiri D vitamini kas zayifligina sebep olabilir. | |
| | Kalp-dolasim sistemi : | |
| | D vitamininin kalsiyum absorpsiyonu ve metabolizmasinda oynadigi rolden dolayi, asiri D vitamini | |
| | Atherosclerosis e sebep olabilir. | |
| | Sindirim sistemi : | |
| | D vitamini magnezyumun absorpsiyonu ile yarisir. Ikisi günün degisik zamanlarinda tüketilmelidirler. | |
| | Asiri D vitamini diyareye sebep olabilir. | |
| | Sinir sistemi : | |
| | Asiri D vitamini bas agrisina sebep olabilir. | |
| | Asiri D vitamini mide bulantisina sebep olabilir. | |
| | Asiri D vitamini susama hissine sebep olabilir. | |
| Toksinlere karsi tepkisi | | |
| | Proteinler : | |
| | D vitamini calcitriol e çevrildikten sonra 6-hydroxydopamine in beyindeki sinirsel toksiditesini | |
| | engeller. | |
| | Sinirsel Toksinler : | |
| | Asiri prostate-specific antigen (PSA) üretimi halinde ( 1 ml kanda 10 nanogram dan fazla ) D vitamini | |
| | eksikligindePSA, prostat kanseri gelisimine sebep olabilir. Takviye D vitamini PSA ya | |
| | baglandigindan onun bu etkisini engeller. | |
| | | |
| Kimyasallarla Etkilesimi | ETKILEDIKLERI | |
| | Büyüme Faktörleri : | |
| | D vitamini, calcitriol a dönüstükten sonra GDNFnin üretimini etkinlestirir. | |
| | D vitaminin D3 formu Insulin-like Growth Factor-1in üretimini kolaylastirir. | |
| | D vitaminin calcitriol formu Nerve Growth Factorünün üretimini aktifler. Diger formlari ise etkilemez. | |
| | Calcitriol alimindan 3 gün sonra Nerve Growth Factor üretimi % 500 artar. | |
| | Enzimler : | |
| | D vitamini, calcitriol a dönüstükten sonra Tyrosine Hydroxylase enzimini regüle eder. | |
| | Hormonlar : | |
| | D vitamini, insülin üretiminde gereklidir. | |
| | Mineraller : | |
| | D vitaminin D3 formu kalsiyumun absorpsiyonunu arttirir, böbreklerden atilimini azaltir, kalsiyumun | |
| | kemiklerden dokulara nüfuzunu etkinlestirir ve kanda normal kalsiyum seviyesinin tutulmasina | |
| | yardim eder. | |
| | D vitamini, fosforun absorpsiyonu ve yararlanilmasi için gereklidir. | |
| | D vitamini eksikligi fosforun vücuttan atilimina sebep olabilir. | |
| | D vitamini, kalsiyum/fosfororaninin normallesmesine yardimci olur. | |
| | Polifenoller : | |
| | D vitaminin D3 formu, kemik formasyonunu etkinlestiren ve osteoporosis i iyilestiren ipriflavone un | |
| | etkinligini arttirir. | |
| | Proteinler : | |
| | D vitamini, osteocalcinsentezi için gereklidir. | |
| | Vitaminler : | |
| | D vitaminin yaklasik % 33ü karacigerde calcidiol e dönüstürülür. | |
| | D vitamini, A Vitamininin absorpsiyonunu etkinlestirir. | |
| | | |
| | ETKILENDIKLERI | |
| | Elektromagnetik radyasyon : | |
| | Ultraviyole radyasyonu, genellik günes isini, kolestrolün ergosterol ve 7-dehydrocholesterol | |
| | formlarini D vitamininin D2 ve D3 formlarina dönüsmesini uyarir. | |
| | Lipidler : | |
| | D vitamininin D3 (cholecalciferol) formu, UV isinlarinin etkisiyle vücut tarafindan kolestrolden elde | |
| | edilir. Yine D vitamininin D2 (ergosterol) formu, UV isinlarinin etkisiyle vücut tarafindan | |
| | ergosterol dan elde edilir. | |
| | Mineraller : | |
| | Boron, D vitamininin aktif formlarina dönüstürülmesinde temel bir maddedir. | |
| | | |
| Yetersizlik Belirtileri | Agiz ve bogazda yanma hissi, bitkinlik, görme bozukluklari, ishal, kas kramplari, kemik ve dislerin | |
| | yumusamasi, kilo kaybi, istah kaybi. | |
| | Daha ciddi D vitamini eksikliginde çocuklaRDA rasitizm, yetiskinlerde ise osteomalazi olusabilir. | |
| | | |
| Yanlis Bilinenler | | |
| | | |
| Diger Bilgiler | Sentetik D vitaminli sütler vücudu magnezyumdan yoksun birakabilirler. | |
| | Hava kirliligi, günesin UV isinlarini emdiginden hava kirliligi orani yüksek olan sehirlerde yasiyan | |
| | insanlar daha az D vitamini alirlar. | |
| | D vitamini en iyi kalsiyum, bakir, magnezyum, selenyum ve sodyum ile birlikte çalisir. | |
| | | |
| Kimyasal Data | D vitamini kimyasal olarak bir steroldür. Moleküler olarak kolestrol, östrojen ve kortizona benzer. | |
| | D2 vitamininin molekül agirligi 399 ve D3 vitamininin ise 384 dür. | |
